True shooting yüzdesi (TS%): nedir, nasıl hesaplanır, kaç iyidir?

Yazan: Jack Wallner. Son güncelleme: 11.11.2026.

True shooting yüzdesi (TS%, gerçek şut yüzdesi), ikilikleri, üçlükleri ve serbest atışları tek bir sayıda toplayarak bir oyuncunun ne kadar verimli sayı ürettiğini ölçer. Formül, sayıların gerçek şut denemelerinin iki katına bölünmesidir. Gerçek şut denemesi de saha içi şut denemeleri artı serbest atış denemelerinin 0,44 katıdır. Kullanım oranı (usage rate, USG%) ise onu tamamlayan sayıdır: oyuncu sahadayken takımının hücumlarından ne kadarını kendisi bitirdiğini gösterir.

True shooting yüzdesi nasıl hesaplanır?

Bu, Basketball-Reference sözlüğündeki tanımdır. TSA (true shooting attempts, gerçek şut denemesi) her saha içi şut denemesini bir deneme, her serbest atışı ise 0,44 deneme sayar. Çünkü her serbest atış bir hücumu bitirmez: bazıları ikişer ikişer gelir, bazıları basket ve faulden sonraki ek atıştır, bazıları da üç atışlık fauldür. Paydada TSA'nın iki katını almak sonucu tanıdık bir ölçeğe taşır: yüzde 50 isabetle giren bir ikilik, deneme başına 1 sayı üretir.

TS% formülü gerçek bir sezonda nasıl işler?

Basketball-Reference'a göre Stephen Curry'nin 2025-26 normal sezon toplamları: 1.142 sayı, 799 saha içi şut denemesi ve 221 serbest atış denemesi.

1. TSA = 799 + 0,44 × 221 = 799 + 97,2 = 896,2
2. 2 × TSA = 1.792,5
3. TS% = 1.142 / 1.792,5 = 0,637 (%63,7)

O sezon saha içi isabet oranı %46,8, true shooting yüzdesi ise %63,7 idi. İstatistiğin bütün amacı bu farkta: isabetli 190 üçlüğü ve 204 serbest atışı, düz saha içi yüzdesinin gösterdiğinden daha değerli. Saha içi yüzdesi isabetli bir üçlüğü turnikeyle aynı sayar ve serbest atışları tamamen yok sayar.

İyi bir true shooting yüzdesi kaçtır?

2025-26'da lig genelindeki değer yaklaşık %58,1, en az 1.000 dakika oynayan oyuncular arasında 90. yüzdelik dilim ise yaklaşık %64,1 idi. Lig değerini bulmak için Basketball-Reference'tan her oyuncunun 2025-26 toplamlarını topladım ve en az 1.000 dakika oynayan 279 oyuncuyu sıraladım.

Bütün oyuncuların toplamları üzerinden hesaplanan lig TS% değeri .581 (%58,1) idi. Yüzdelik değerler Basketball-Reference ileri istatistik tablosundan enterpolasyonla hesaplandı.

Yani %58,1 ortalama, %64,1 en iyi %10, %65'in üzerindeki her değer ise 90. yüzdeliğin epey ötesinde. Shai Gilgeous-Alexander (%66,5) ve Nikola Jokic (%67,0) gerçek bir hücum yükü taşırken bu çizginin üzerindeydi. Listenin en tepesini okurken dikkatli olun: barajı geçen oyuncular arasındaki en yüksek değer olan Jericho Sims'in %77,2'si, %9,8'lik bir kullanım oranıyla geldi. Yani hücumu sırtlayan birini değil, nadiren şut atan bir oyuncuyu anlatıyor.

Lig ortalaması TS% yükseldi mi?

Evet. Lig genelinde true shooting 2015-16'da %54,1 iken 2025-26'da %58,1'e çıktı. On yıl önce ortalamanın üzerinde olan bir TS% bugün ortalamanın altında kalıyor. Bir oyuncuyu yalnızca kendi sezonundaki ligle karşılaştırın.

Normal sezon, Basketball-Reference lig ortalamaları tablosundan. 2026-27 değeri takım başına ilk 56 maçı kapsıyor ve değişecek.

2024-25'te barajı geçen oyuncuların zirvesi, listenin tepesinin neden bağlam istediğini gösteriyor: Jarrett Allen (%72,4), Jalen Duren (%70,3), Rudy Gobert (%68,7), Christian Braun (%66,5) ve Keon Ellis (%66,4). İlk üçü, %13 ile %16 arası kullanım oranıyla potanın dibinde bitiren pivotlar. Nikola Jokic ise Denver'ın hücumlarının %29,5'ini kullanırken %66,3 ile altıncıydı ve bu çok daha nadir bir başarı.

Basketbolda kullanım oranı (usage rate) nedir?

Kullanım oranı, Basketball-Reference'ın tanımıyla, bir oyuncunun sahadayken takım hücumlarının yüzde kaçını kullandığına dair bir tahmindir. Bir hücum şutla, serbest atış çizgisine gitmekle ya da top kaybıyla bittiğinde kullanılmış sayılır. Sahada beş oyuncu olduğu için ortalama kullanım %20 civarındadır. 2025-26'da barajı geçen oyuncuların medyanı %19,2 idi ve Luka Doncic %38,1 ile zirvedeydi.

TS% ve kullanım oranı birlikte nasıl okunur?

Kullanım oranı oyuncunun hücumun ne kadarını taşıdığını, TS% ise takımın karşılığında ne aldığını söyler. Yüksek kullanım ile yüksek verimlilik nadir bir kombinasyondur. Doncic, Lakers'ın hücumlarının %38,1'ini %61,6 TS% ile kullandı. Jalen Brunson ise Knicks'in hücumlarının %30,4'ünü %58,0 ile kullandı. İkisi de çok büyük bir yük taşıdı ve Doncic bu yükten daha fazla verim aldı. Düşük kullanım ve yüksek TS%, az şut atıp çoğunu sokan bir oyuncuyu anlatır. Yüksek kullanım ve düşük TS% ise her biri daha az sayı getiren çok sayıda hücum harcayan bir hacim skorerini anlatır.

İki uyarı. TS% top kayıplarını ve asistleri hesaba katmaz, yani yalnızca şutu değerlendirir. Kullanım oranı da yalnızca oyuncu çok iyi olduğu için değil, takımda başka oyun kurucu olmadığı için de yükselebilir. Bu yüzden bir oyuncuyu ligin yanında kendi rolüyle de karşılaştırın.

StatScout TS% ve kullanım oranını nasıl gösterir?

Basketball: Hardwood StatScout, NBA ile bağlantısı olmayan bağımsız bir iPhone uygulamasıdır. TS%, USG% ve diğer ileri istatistikleri diğer NBA oyuncularına göre yüzdelik çubukları olarak göstermek için tasarlandı ve yakında App Store'da olacak. Yüzdelik görünümü "%59 iyi mi?" sorusunu tek bakışta yanıtlar, yukarıdaki tabloyu ezberlemeniz gerekmez.

Sık sorulan sorular

İlgili (İngilizce): buz hokeyinde beklenen gol (xG) ve Amerikan futbolunda oyun başına EPA.

Kaynaklar

1. Basketball-Reference: Sözlük (TS%, TSA, USG%)
2. Basketball-Reference: 2025-26 NBA ileri istatistikleri
3. Basketball-Reference: 2025-26 NBA oyuncu toplamları
4. Basketball-Reference: maç başına NBA lig ortalamaları (sezona göre TS%)
5. Basketball-Reference: 2024-25 NBA liderleri